Wieczór Nauki w Charzykowach. Antyczne spektrometry, eksperymenty i niezwykła kolekcja Fundacji WAVE

Ponadstuletnie przyrządy naukowe, zabytkowe spektrometry, eksperymenty ze światłem, historia promieniowania rentgenowskiego, robotyka dla dzieci i wykłady profesora Uniwersytetu Wrocławskiego.

wczoraj 13:55

Podziel się:  

W sobotę, 17 października, Hotel Bellevie w Charzykowach zamienił się w niezwykłe laboratorium, w którym historia nauki spotkała się ze współczesną technologią. Wydarzenie zorganizowała Pomorska Fundacja Naukowo-Techniczna WAVE im. Jamesa Clerka Maxwella, której założycielem jest Krzysztof Makowski. Choć wydarzenie nosiło nazwę „Wieczór Nauki”, w rzeczywistości trwało niemal cały dzień. Od godzin porannych aż do wieczora mieszkańcy Chojnic, Charzyków i okolic mogli uczestniczyć w pokazach naukowych, poznawać historię techniki i obserwować doświadczenia, które na co dzień można zobaczyć przede wszystkim w laboratoriach.

Główną ideą spotkania była prezentacja wyjątkowych zbiorów Krzysztofa Makowskiego (na zdjęciu z prawej) – konstruktora, pasjonata metrologii, historii techniki i założyciela Fundacji WAVE. Zgromadzone przez niego instrumenty pokazują, jak przez ostatnie ponad sto lat rozwijały się metody badania światła, materii i otaczającego nas świata.

Historyczne spektroskopy i spektrometry – niezwykła kolekcja w Charzykowach

Na wystawie zaprezentowano dziesiątki przyrządów naukowych i pomiarowych, z których część liczy ponad sto lat. Szczególne miejsce zajmowały historyczne spektroskopy i spektrometry pochodzące z końca XIX wieku, kiedy spektroskopia stawała się jednym z najważniejszych narzędzi poznawania budowy materii. Wśród eksponatów znalazły się również urządzenia laboratoryjne z kolejnych dziesięcioleci XX wieku, w tym aparatura znanych producentów, takich jak Carl Zeiss Jena, oraz spektrofotometry z serii SPEKOL.

Dla wielu starszych uczestników była to prawdziwa podróż w czasie. Na podobnych urządzeniach w latach 60., 70. i 80. ubiegłego wieku kształciły się całe pokolenia studentów chemii, fizyki i innych nauk przyrodniczych. Wielu z nich zostało później doktorami, profesorami i pracownikami naukowymi. Zbiory Krzysztofa Makowskiego mogą należeć do największych prywatnych kolekcji historycznych spektroskopów i spektrometrów w Polsce. Ich wyjątkowość polega jednak nie tylko na liczbie i wieku zgromadzonych instrumentów. Wiele urządzeń jest przywracanych do sprawności technicznej. Dzięki temu nie pozostają jedynie eksponatami muzealnymi, lecz mogą ponownie służyć do prezentowania doświadczeń i wyjaśniania zasad działania dawnych metod pomiarowych.

Pokazy naukowe dla dzieci – znikające kolory, rentgenowski miś i robotyka

Pierwsza część Wieczoru Nauki została przygotowana z myślą o najmłodszych. Dzieci mogły wejść do niezwykłego pokoju, w którym większość kolorów znikała lub zmieniała swój wygląd. Było to doświadczenie pokazujące, jak ogromną rolę w postrzeganiu barw odgrywa rodzaj światła, którym oświetlamy otaczające nas przedmioty. Dużym zainteresowaniem cieszył się również pokaz poświęcony historii promieniowania rentgenowskiego. Bohaterem eksperymentu został pluszowy miś, którego najmłodsi mogli symbolicznie „prześwietlić”, aby przekonać się, co znajduje się w jego wnętrzu. Pokaz stał się okazją do poznania odkrycia promieni X oraz historii rozwoju diagnostyki obrazowej.

Nie zabrakło także współczesnej techniki. Dzięki Akademii Bystrego Malucha dzieci mogły poznać podstawy robotyki, zobaczyć działanie urządzeń automatycznych i przekonać się, że nauka może być doskonałą przygodą. Najważniejsze były jednak emocje najmłodszych uczestników – ciekawość, pytania i radość z samodzielnego odkrywania zjawisk, o których wcześniej być może nawet nie słyszeli.

Uczniowie II LO im. Andersa w Chojnicach poznawali historię nauki

W godzinach południowych wystawę odwiedziła młodzież z II Liceum Ogólnokształcącego im. gen. Władysława Andersa w Chojnicach. Dla uczniów przygotowano pokazy związane z optyką, spektroskopią i metodami badania materii. Młodzież mogła obserwować rozszczepianie światła za pomocą pryzmatu, poznawać charakterystyczne widma pierwiastków i dowiedzieć się, dlaczego analiza światła ma tak ogromne znaczenie we współczesnej chemii i fizyce. 

Historyczne instrumenty stały się również punktem wyjścia do rozmów o rozwoju techniki pomiarowej – od prostych przyrządów optycznych po zaawansowane urządzenia elektroniczne. Takie spotkania pokazują, że nauka nie kończy się na szkolnych podręcznikach. Za każdym odkryciem, urządzeniem i metodą pomiarową kryje się historia ludzi, którzy chcieli lepiej zrozumieć otaczający ich świat.

Profesor Marcin Sobczyk z Uniwersytetu Wrocławskiego gościem Fundacji WAVE

Jednym z najważniejszych punktów wydarzenia był udział prof. Marcina Sobczyka z Wydziału Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego, który przyjechał do Charzyków, aby podzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem naukowym. Profesor poprowadził wykłady oraz prezentacje eksperymentalne dotyczące chemii, światła i metod badania materii. Szczególne zainteresowanie wzbudziły doświadczenia z zakresu fotometrii płomieniowej. Jest to metoda analityczna wykorzystująca światło emitowane przez atomy wzbudzone w płomieniu do wykrywania i oznaczania wybranych pierwiastków chemicznych. 

Uczestnicy mogli przekonać się, że pozornie zwyczajny płomień potrafi dostarczyć niezwykle cennych informacji. Charakterystyczne barwy emitowanego światła pozwalają rozpoznawać obecność określonych pierwiastków. 

Profesor opowiadał również o pracy naukowej, prowadzonych badaniach i znaczeniu nowoczesnych technik pomiarowych.

Jego udział w Wieczorze Nauki był ważnym elementem współpracy Pomorskiej Fundacji Naukowo-Technicznej WAVE z Wydziałem Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego. Pokazał, jak wartościowe może być połączenie doświadczenia środowiska akademickiego z pasją osób zajmujących się historią nauki i popularyzacją techniki. Być może wśród młodych uczestników sobotniego wydarzenia znaleźli się przyszli studenci Uniwersytetu Wrocławskiego, a nawet przyszli naukowcy.

Wieczór Nauki i koncert Macieja Świerczewskiego w Hotelu Bellevie

Wieczorna część wydarzenia została przygotowana przede wszystkim dla dorosłych mieszkańców regionu oraz miłośników nauki i historii techniki. Uczestnicy mogli obejrzeć zgromadzoną kolekcję, porozmawiać o zabytkowych instrumentach i ich działaniu, a także wziąć udział w wykładach oraz pokazach eksperymentalnych. Wyjątkowym uzupełnieniem spotkania był koncert Macieja Świerczewskiego, który wykonał znane i lubiane utwory z repertuaru Zbigniewa Wodeckiego, Krzysztofa Krawczyka, Franka Sinatry i innych artystów. Muzyka nadała wydarzeniu niepowtarzalny charakter. W Hotelu Bellevie nauka spotkała się ze sztuką, a rozmowy o historycznych odkryciach i współczesnych technologiach przeplatały się ze znanymi melodiami.

Fundacja WAVE – historia nauki, technika i edukacja w regionie chojnickim

Pomorska Fundacja Naukowo-Techniczna WAVE im. Jamesa Clerka Maxwella rozwija działalność poświęconą popularyzacji nauki, historii techniki i edukacji. Jednym z jej najważniejszych przedsięwzięć jest tworzenie kolekcji historycznych instrumentów naukowych, w szczególności przyrządów optycznych, spektroskopów, spektrometrów oraz aparatury pomiarowej. Wiele z tych urządzeń wymagało odnalezienia brakujących części, naprawy lub odtworzenia sposobu działania. Dzięki pracy Krzysztofa Makowskiego i osób zaangażowanych w działalność Fundacji zabytkowa aparatura może ponownie służyć celom edukacyjnym. Idea przyświecająca Fundacji WAVE jest prosta: naukę najlepiej poznaje się wtedy, kiedy można ją zobaczyć, usłyszeć, a czasem nawet samodzielnie przeprowadzić doświadczenie.

Organizatorzy mają nadzieję, że podobne spotkania będą odbywały się częściej, a zgromadzone zbiory staną się inspiracją dla kolejnych pokoleń młodych ludzi zainteresowanych chemią, fizyką, automatyką i nowoczesnymi technologiami. Sobotni Wieczór Nauki w Charzykowach pokazał, że również poza dużymi ośrodkami akademickimi można organizować wydarzenia, które przyciągają dzieci, młodzież, naukowców i pasjonatów techniki.

Był to dzień pełen doświadczeń, spotkań, rozmów i odkrywania świata. Dzień, który udowodnił, że ciekawość i pasja do nauki potrafią łączyć pokolenia. Zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć z Wieczoru Nauki, która najlepiej oddaje atmosferę tego niezwykłego wydarzenia w Hotelu Bellevie w Charzykowach.

Organizatorzy. Pomorska Fundacja Naukowo Techniczna WAVE, Wydział Chemii Uniwersytetu Wrocławskiego, Akademia Bystrego Malucha, Krzysztof Makowski.